با اجرای قانون جدید صدور چک در ایران، نظام سنتی چکهای کاغذی دچار تحول اساسی شد و چک صیادی به عنوان ابزار اصلی پرداخت غیرنقدی جایگزین چکهای قدیمی گردید. هدف از راهاندازی سامانه صیاد، افزایش شفافیت، کاهش چکهای برگشتی، اعتبارسنجی دقیق صادرکننده و کاهش ریسک معاملات مالی بوده است. امروزه تقریبا تمام چکهای بانکی در قالب چک صیادی صادر میشوند و آشنایی با نحوه استفاده از آن برای فعالان اقتصادی، فروشندگان، خریداران و حتی اشخاص عادی ضروری است.
چک صیادی نوعی چک بانکی است که تحت نظارت سامانه صیاد(صدور یکپارچه الکترونیکی دستهچک) بانک مرکزی صادی میشود. تمامی چکهای جدید دارای یک شناسه 16 رقمی یکتا هستند که از طریق آن میتوان اطلاعات چک و اعتبار صادرکننده را بررسی کرد. برخلاف چکهای قدیمی که صرفا یک برگه کاغذی بودند، چک صیادی بدون ثبت در سامانه اعتبار قانونی ندارد و تمام مراحل صدور، دریافت و انتقال آن باید در سامانه ثبت شود.
راهاندازی چک صیادی با اهداف مشخصی انجام شد که مهمترین آنها عبارتند از:
این اهداف باعث شده چک صیادی به ابزاری قابل اعتمادتر نسبت به چکهای قدیمی تبدیل شود.
یکی از مهمترین مزایای چک صیادی، امکان بررسی اعتبار صادرکننده قبل از قبول چک است. در گذشته، گیرنده چک هیچ راهی برای اطلاع از خوشحسابی یا بدحسابی صادرکننده نداشت؛ اما در سیستم جدید این مشکل تا حد زیادی برطرف شده است.
برای بررسی وضعیت اعتبار چک صیادی، میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
پس از استعلام، وضعیت صادرکننده با رنگ مشخص میشود:
هرچه رنگ به سمت قرمز نزدیکتر باشد، ریسک دریافت چک بالاتر است توصیه میشود از انجام معامله خودداری شود یا تضمینهای اضافی دریافت گردد.
برخلاف تصور عمومی، چک صیادی نیز ممکن است برگشت بخورد. سامانه صیاد تضمین پرداخت نیست، بلکه ابزار شفافسازی و کاهش ریسک است.
چک صیادی در شرایط زیر برگشت میخورد:
بنابراین حتی اگر چک صیادی باشد، اعتبارسنجی صادرکننده قبل از معامله ضروری است.
ثبت چک صیادی مهمترین مرحله اعتباربخشی به چک است. چکی که در سامانه ثبت نشود، فاقد اعتبار قانونی است و بانک از پرداخت آن خودداری میکند.
4. تایید نهایی ثبت چک
پس از ثبت، چک در سامانه به نام گیرنده ثبت میشود و گیرنده میتواند آن را مشاهده و تایید کند.
بعد از ثبت چک توسط صادرکننده، گیرنده موظف است چک را تایید کند. بدون تایید گیرنده، چک قابلیت وصول ندارد.
در صورت وجود هرگونه مغایرت، گیرنده میتواند چک را رد کند تا اصلاح شود.
در چکهای قدیمی، انتقال مالکیت صرفا با پشتنویسی انجام میشد، اما در چک صیادی پشتنویسی به تنهایی کافی نیست و انتقال باید در سامانه ثبت شود.
پس از این مرحله، گیرنده جدید نیز باید چک را تایید کند تا انتقال کامل شود.
چک صیادی مزایای متعددی دارد که آن را به گزینهای امنتر تبدیل کرده است:
در کنار مزایا، چک صیادی چالشهایی نیز دارد:
با این حال، این مشکلات در مقایسه با مزایای امنیتی آن قابل چشمپوشی هستند.
چک صیادی تحولی مهم در نظام پرداخت کشور محسوب میشود که با هدف کاهش ریسک، افزایش شفافیت و جلوگیری از چکهای برگشتی راهاندازی شده است. با وجود اینکه چک صیادی نیز ممکن است برگشت بخورد، اما امکان اعتبارسنجی دقیق صادرکننده و ثبت و رهگیری الکترونیکی باعث شده امنیت معاملات بهطور قابل توجهی افزایش یابد. آشنایی کامل با نحوه ثبت، تایید و انتقال مالکیت چک صیادی، به ویژه برای کسبوکارها و فروشندگان، یک ضرورت است و میتواند از بروز بسیاری از مشکلات مالی و حقوقی جلوگیری کند.
معروفترین برندهای مبل ایرانی و خارجی مبلمان بخشی مهم از عناصر هر خانه است. انتخاب…
رفع فرو رفتگی فرش زیر مبل فرش یکی از اصلیترین عناصر دکوراسیون خانههای ایرانی است…
همه چیز درباره خرید با سفته کاغذی با وجود پیشرف و توسعه ابزارهای مالی دیجیتال،…
سفته الکترونیک چیست؟ راهنمای کامل با توسعه و پیشرفت خدمات بانکی دیجیتال و حذف تدریجی…
شرایط خرید اقساطی شاغلین و بازنشستگان نیروهای مسلح با توجه به افزایش هزینههای مصرفی زندگی…
همه چیز درباره خرید اقساطی ویژه بازنشستگان تامین اجتماعی در سالهای اخیر و به ویژه…